Radiologie

Wat kun je er mee zichtbaar maken

Met behulp van een röntgenfoto kan het inwendige van een dier zichtbaar gemaakt worden. Vooral het skelet leent zich hiervoor uitstekend. De botten bevatten namelijk veel calcium dat als eigenschap heeft dat het röntgenstralen veel beter tegenhoudt dan de omringende weefsels. Deze zogenaamde "weke delen" kunnen we vaak met behulp van de echoscopie beter bekijken.
Soms is het echter mogelijk om door middel van een trucje ook van deze weke delen veel informatie op een röntgenbeeld te verkrijgen. We laten dan een contrastmiddel in of om het betreffende orgaandeel lopen. Dit contrastmiddel kan röntgenstralen tegenhouden of juist volledig doorlaten waardoor het betreffende orgaandeel zichtbaar gemaakt wordt. Een voorbeeld hiervan is het zgn. myelogram, waardoor de exacte plaats van een hernia van de rug kan worden weergegeven. Het contrastmiddel hecht hierbij aan de vliezen van het ruggenmerg.
Lucht heeft als eigenschap dat het juist weinig röntgenstralen tegenhoudt. Hiervan kunnen we gebruik maken bij het onderzoek van bijvoorbeeld de urineblaas.

De ene röntgenfoto is de andere niet.

Het maken van een goede röntgenopname is niet eenvoudig. Het vereist veel vakmanschap en ervaring, goede apparatuur, goede film en bijbehorende materialen, een meewerkende patiënt, een goede anatomische kennis, een goed ontwikkel procédé etc.
Alvorens wij overgaan tot het stellen van een diagnose beoordelen wij een röntgenfoto altijd eerst op zijn kwaliteit. Onze stelregel hierbij is dat alleen de beste foto goed genoeg is.

Moet ieder dier onder narcose of gesedeerd worden?

In principe is dit niet noodzakelijk. Het gaat erom dat het dier tijdens de opname in de goede positie wordt gehouden en gedurende de opname stil ligt. Dit valt echter niet altijd mee. De houding die moet worden aangenomen om het onderdeel dat geröntgend moet worden goed op de foto te krijgen is niet altijd even comfortabel, en kan zelfs pijnlijk zijn. Je kunt een dier niet vertellen wat er gaat gebeuren en vaak zijn ze dus wat nerveus en willen niet meewerken. Hierdoor kunnen situaties ontstaan waarbij verwondingen kunnen worden opgelopen of moet een foto onnodig vaak herhaald worden om een goede kwaliteit te krijgen en raakt het dier gestreste en gefrustreerd. Ook kan het noodzakelijk zijn om een foto van bv buik of borst te maken tijdens de maximale vulling van de borstkas, maar hoe maak je je hond duidelijk dat hij even zijn adem in moet houden.
Om dit te bereiken is het veel beter het dier iets te geven waar het rustig van wordt of bij houdingen die pijnlijk zijn zelfs complete narcose toe te passen.

Is röntgenstraling gevaarlijk?

Teveel röntgenstraling is in elk geval niet gezond. Door het maken van een aantal foto's bij uw dier zal deze grens echter niet overschreden worden. Vandaar dat het voor uw dier onschadelijk is, zelfs als er "veel" foto's genomen worden.
Voor de personen die hierbij aanwezig zijn geldt veelal een ander verhaal. Röntgenfoto's worden in onze kliniek dagelijks gemaakt. De dierenarts en de assistentes lopen dus iedere dag opnieuw een dosis straling op.

Hoe beperk je die gevaren.

Op de eerste plaats zorgen we ervoor dat er zo weinig mogelijk mensen aanwezig zijn in de röntgenruimte.
Verder zijn er beschermingen aanwezig in de vorm van een loden toegangsdeur, loodjassen en loodhandschoenen. Iedere 14 dagen worden door TNO de badges die op de loodschort zijn bevestigd gecontroleerd en er wordt zodoende bijgehouden hoeveel straling de medewerker in de loop van de tijd heeft opgelopen.
Om absoluut geen risico te lopen kun je het beste zover mogelijk van de stralenbron af gaan staan of achter een dikke stenen muur of loodwand blijven.

HD-onderzoek

Heupdysplasie is een veelvoorkomende aandoening bij veel hondenrassen. De aandoening bestaat uit een complex van factoren die aanleiding geven tot een (pijnlijk) disfunctioneren van een of beide heupen. Hierbij is er spraken van aangeboren en of verkregen misvorming van de heupgewrichten.
De zogenaamde HD foto's kunnen om de volgende redenen gemaakt worden:

• Fokkerij
• Werkhond
• Inventarisatie in verband met toekomstig gebruik op verzoek eigenaar (bv hondensport)
• (Pijn)klachten

Omdat wij van mening zijn dat iedere hond objectief moet worden beoordeeld worden alle officiële HD -foto's onder gelijke omstandigheden en dus onder sedatie gemaakt. De vereiste houding en het uitdraaien van de knieën voor de positie 1 foto zijn te belastend voor de meeste niet gesedeerde honden
NB: Er zijn veel factoren die het uiteindelijke beoordelingsresultaat en de herhaalbaarheid hiervan zouden kunnen beïnvloeden. Wij vinden het verwerpelijk om bij het maken van HD-foto's trucjes toe te passen met als doel een betere score bij de Hirschveldstichting.
Dit is NIET in het belang van de FOKKER, het betreffende DIER en het RAS. Helaas zijn er collega's die zich hier niet aan confirmeren.

Aansprakelijkheid

Ondanks bijna 20 jaar intensieve controle komt er nog steeds regelmatig Heupdysplasie voor, ook bij de rassen die hiervoor gescreend worden alvorens er mee gefokt mag worden.
Gezien het leed dat dit veroorzaakt, de kosten die het voor de eigenaar met zich mee kan brengen en het aansprakelijkheidsrisico van de fokker volgens het Nieuw Burgerlijk Wetboek dient er alles aan gedaan te worden om met officiële HD opnamen omzichtig en zorgvuldig te werk te gaan.

Maken jullie ook officiële elleboogfoto's?

Ook voor het maken van de officiële elleboogfoto's (ED = elleboogdysplasie) die bij enkele rassen verplicht gesteld zijn alvorens er met een hond mag worden gefokt kunt u in onze kliniek terecht.

Wie beoordeelt de röntgenfoto's?

Officiële HD -foto's en ED -foto's worden in Nederland beoordeeld door de Hirschveldstichting.
Andere foto's worden door de behandelend dierenarts in eerste instantie zelf beoordeeld. In onze kliniek hebben we het voordeel dat er 3 dierenartsen werken, die allemaal een opleiding en ook verschillende nascholingen in de röntgenologie hebben gevolgd. Het is dus vrij eenvoudig om in geval van twijfel even een collega te vragen om ook eens mee te willen kijken.
Toch maken wij in Dierenkliniek Strijthagen ook geregeld gebruik van gespecialiseerde röntgenologen in de diergeneeskunde. Röntgenologie is een moeilijk vak en de ervaring en kennis van iemand die de hele dag alleen röntgenfoto's van dieren beoordeeld staat buiten kijf.
In dat geval moeten we de foto opsturen en duurt het dus iets langer alvorens er een diagnose gesteld kan worden. Binnen afzienbare tijd zal het mogelijk zijn om röntgenfoto's via het Internet te verzenden (met behoud van kwaliteit), zodat de röntgenbeoordeling van de röntgenoloog -specialist minder tijd zal vergen.

Archief

Alle foto's die in onze kliniek gemaakt zijn worden door ons zorgvuldig gearchiveerd en bewaard gedurende tenminste 10 jaar.
Hierdoor is het mogelijk om foto's van een eerdere datum te vergelijken met huidige opnamen. Uiteraard gaan de foto's met de patiënt mee als hij door ons verwezen wordt.